Anlaşmalı Boşanmada “Paylaşacak Bir Malımız Yoktur” Beyanı, Mal Rejimi Tasfiyesinden Feragat Anlamına Gelir mi?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 10.09.2025 tarihli ve 2024/7 Esas, 2025/498 Karar sayılı emsal nitelikteki kararıyla, anlaşmalı boşanma protokolünde yer alan “paylaşacak bir malımız ve eşya talebimiz yoktur” beyanının, mal rejimi tasfiyesinden feragat anlamına gelip gelmeyeceğine ilişkin önemli bir içtihat ortaya koymuştur.
Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin davalarda, tarafların boşanma sırasında verdikleri beyanların kapsamı, özellikle de “mal paylaşımı yoktur” şeklindeki ifadelerin bağlayıcılığı uzun süredir tartışma konusu olmuştur. Hukuk Genel Kurulu’nun bu yeni kararı, bu tartışmaya yön verecek niteliktedir.
Sorunun Temeli: “Paylaşacak Bir Malımız Yoktur” İfadesi Ne Anlama Geliyor?
Anlaşmalı boşanmalarda tarafların protokole koyduğu “paylaşacak bir malımız ve eşya talebimiz yoktur” ibaresi, genellikle mal rejimiyle ilgili haklardan vazgeçildiği izlenimi yaratmaktadır. Ancak, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bu kararında bu ifadenin tek başına mal rejiminin tasfiyesinden feragat anlamına gelmeyeceğini açıkça ortaya koymuştur.
Somut olayda eşler, 18.08.2005 tarihli duruşmada “paylaşacak bir malımız ve eşya talebimiz yoktur” şeklinde beyanda bulunmuş, ancak boşanma protokolünde mal rejiminin tasfiyesine dair herhangi bir hükme yer verilmemiştir.
Peki, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Ne Dedi?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararında şu değerlendirmelere yer vermiştir:
Mal rejiminin tasfiyesi, boşanmanın fer’i niteliğinde bir talep değildir. Eşler anlaşmalı boşanma sırasında mal rejiminin tasfiyesine ilişkin bir düzenleme yapabilir; ancak bu hususun hiçbir tereddüde mahal bırakmayacak açıklıkta olması gerekir. Anlaşmada bu konuda açık bir düzenleme yoksa, sırf “paylaşacak bir malımız yoktur” beyanı, tasfiyeden feragat iradesi olarak yorumlanamaz. Mal rejimi tasfiyesi konusunda yapılacak anlaşmanın, somut, açık ve kuşkuya yer vermeyecek biçimde ifade edilmesi gerekir.
Yargıtay’a Göre Feragat Olabilmesi İçin Ne Gerekiyor?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararında şu ölçütleri ortaya koymuştur:
• Feragat, somut bir hakka ilişkin olmalı,
• Kayıtsız, şartsız ve açık bir irade beyanı içermeli,
• Herhangi bir kuşkuya yer bırakmamalıdır.
Bu çerçevede, davada tarafların boşanma duruşmasında söyledikleri “paylaşacak bir malımız yoktur” sözleri, mal rejiminin tasfiyesinden feragat olarak kabul edilemez. Çünkü bu ifade, hangi mallar yönünden, ne şekilde bir tasarruf yapıldığını açıkça ortaya koymamaktadır.
Kararın Özeti ve Sonuç
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 10.09.2025 tarihli kararıyla şu sonuca varmıştır:
“Eşlerin, salt anlaşmalı boşanma dava duruşmasında yer alan ‘paylaşacak bir malımız ve eşya talebimiz yoktur’ beyanlarından hareketle, rejim süresince edindikleri mal varlıklarını paylaşarak veya tasfiyeye yönelik haklarından feragat ettikleri sonucuna varmak mümkün değildir.”
Bu gerekçeyle, mahkemenin direnme kararı bozulmuş, tarafların beyanlarının mal rejimi tasfiyesinden feragat anlamına gelmediği kesin olarak karara bağlanmıştır.
Soru-Cevap Bölümü
1. Anlaşmalı boşanma protokolünde “mal paylaşımı yok” yazarsa, mal rejimi tasfiyesi davası açılamaz mı?
Hayır. Bu ifade, tek başına mal rejimi tasfiyesinden feragat anlamına gelmez. Protokolde açıkça “mal rejimi tasfiyesinden doğan haklarımdan feragat ediyorum” gibi net bir ifade bulunmuyorsa, taraflar daha sonra bu yönde dava açabilir.
2. Mal rejimi tasfiyesi boşanmanın fer’i midir?
Hayır. Mal rejiminin tasfiyesi, boşanmanın fer’i değil, bağımsız bir hukuki taleptir. Taraflar boşandıktan sonra da bu davayı açabilirler.
3. Eşler anlaşmalı boşanma sırasında mal paylaşımı konusunda da anlaşabilir mi?
Evet, anlaşabilirler. Ancak bu anlaşmanın geçerli olabilmesi için, tasfiye hususunun açık, somut ve belirli olması gerekir.
4. “Paylaşacak bir malımız yoktur” ifadesi ne zaman bağlayıcı olur?
Ancak bu ifade, tarafların hangi malları kastettiği açıkça belli ise, ve bu konuda somut bir paylaşım yapıldığı anlaşılıyorsa bağlayıcı olabilir.
5. Yargıtay bu kararında neyi vurgulamıştır?
Yargıtay, taraf beyanlarının yoruma açık olmaması gerektiğini ve mal rejimi tasfiyesiyle ilgili açık irade beyanı bulunmadıkça, bu konuda feragat sonucuna varılamayacağını vurgulamıştır.
Sonuç Olarak
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 10.09.2025 tarihli bu kararı, uygulamada sıkça karşılaşılan bir yanılgıyı ortadan kaldırmıştır. Artık anlaşmalı boşanma protokollerinde “paylaşacak bir malımız yoktur” gibi ifadeler, mal rejimi tasfiyesinden feragat anlamına gelmeyecek; bu konuda açık, somut ve net beyan aranacaktır.
Bu karar, mal rejimi davalarında hem avukatlar hem de taraflar için önemli bir rehber niteliğindedir.